درماتیت سبوره چیست؟ راهنمای کامل علائم، علل و درمان
اگر پوستههای چرب روی موهایتان میبینید یا پوست اطراف بینیتان قرمز و خارشدار شده، احتمالاً با درماتیت سبوره (Seborrheic Dermatitis) روبرو هستید. در پایخ به این سوال که درماتیت سبوره چیست ؟ باید بگوییم این یک بیماری پوستی مزمن اما کاملاً قابل کنترل است؛ که میلیونها نفر در سراسر دنیا با آن زندگی میکنند.
با درمان درست، میتوان علائم این بیماری را به حداقل رساند؛ و از بازگشت آن جلوگیری کرد. در ادامه این مطلب از سایت انجمن متخصصین پوست ایران تمام نکات مهم در مورد این مشکل را خواهیم گفت.
درماتیت سبوره چیست؟
درماتیت سبوره یک التهاب پوستی مزمن بوده؛ که در نواحی چرب پوست ایجاد میشود. سبوره (Seborrhea) به معنای ترشح بیشازحد چربی از غدد پوستی است. این بیماری را با نامهای دیگری مثل شوره سر شدید یا اگزمای سبورئیک (Seborrheic Eczema) نیز میشناسند.
این بیماری خطرناک نیست، اما به دلیل مزمن بودن، نیاز به مراقبت مداوم دارد.
به نقل از سایت mayoclinic :
درماتیت سبوره میتواند آزاردهنده باشد، اما مسری نیست؛ و باعث ریزش دائمی مو نمیشود.
درماتیت سبوره در کدام نواحی بدن دیده میشود؟

این بیماری معمولاً در نواحی زیر ظاهر میشود:
- پوست سر
- ابروها و پوست بین ابرو و پیشانی
- اطراف بینی و چینهای کنار دهان
- پشت گوش و داخل مجرای گوش
- قفسه سینه (در مردان شایعتر است)
درماتیت سبوره در نوزادان و بزرگسالان چه فرقی دارد؟
در نوزادان، این بیماری به شکل کلاهک گهوارهای (Cradle Cap) ظاهر میشود. یعنی به صورت پوستههای زرد یا قهوهای روی سر نوزاد که معمولاً تا چند ماهگی خود به خود برطرف میشود. اما در بزرگسالان داستان فرق دارد؛ زیرا بیماری مزمن بوده و بدون درمان برمیگردد.
بیشتر بدانید: درمان پسوریازیس
علائم درماتیت سبوره چیست؟
علائم اصلی این بیماری عبارتند از:
- پوستهریزی چرب (نه خشک مثل شوره معمولی)
- قرمزی و التهاب پوست
- خارش، گاهی شدید
- احساس چربی غیرعادی روی پوست
علائم درماتیت سبوره در پوست سر و تفاوت آن با شوره معمولی
پوستهها معمولاً زرد رنگ، چرب و کمی ضخیم هستند. در شوره معمولی پوستهها سفید و خشک هستند؛ اما پوستههای درماتیت سبوره به موها میچسبند؛ و به راحتی نمیریزند.
علائم درماتیت سبوره در صورت

علائم این بیماری در صورت به این شکل است؛ که معمولاً لکههای قرمز و پوستهدار در دو طرف بینی، روی ابروها و گاهی روی پیشانی دیده میشود. این لکهها گاهی با خارش همراه هستند.
طبق تجربه متخصصین پوست انجمن، بسیاری از بیماران در دورههای استرس شدید یا تغییر فصل (بهخصوص پاییز و زمستان) شاهد تشدید ناگهانی علائم هستند؛ به طوری که پوستهریزی و قرمزی در عرض چند روز به شکل چشمگیری بدتر میشود.
علت درماتیت سبوره چیست؟
علت اصلی این بیماری رشد بیشازحد قارچی به نام مالاسزیا (Malassezia) است؛ این قارچ به طور طبیعی روی پوست همه ما وجود دارد، اما در برخی از افراد سیستم ایمنی پوست به آن واکنش التهابی نشان میدهد.
علل دیگر عبارتند از:
- زمینه ژنتیکی
- تغییرات هورمونی
- استرس مزمن
- آبوهوای سرد و خشک
- برخی بیماریهای زمینهای مثل پارکینسون یا HIV
آیا درماتیت سبوره واگیردار است؟
خیر، این بیماری واگیردار نیست. اگر میپرسید چرا من مبتلا شدم ولی همسرم نه؟ جواب ساده است: این بیماری از طریق تماس منتقل نمیشود. بستگی دارد به اینکه سیستم ایمنی پوست شما چطور به قارچ مالاسزیا واکنش نشان میدهد؛ و این کاملاً فردی و ژنتیکی است.
نقش استرس و تغییر فصل در تشدید بیماری
استرس یکی از مهمترین محرکهای عود درماتیت سبوره است. هوای سرد و خشک هم با کاهش رطوبت پوست، موجب شدیدتر شدن التهاب خواهد شد. به همین دلیل بسیاری از بیماران در فصلهای سرد سال علائم شدیدتری دارند.
بیشتر بدانید: تاثیر استرس بر پوست
درمان درماتیت سبوره
یک نکته مهم را از همین ابتدا بدانید: شامپوهای معمولی برای درمان این بیماری کافی نیستند. برای کنترل رشد قارچ مالاسزیا، باید از شامپوهای حاوی مواد ضدقارچ استفاده کنید.
درمان دارویی زیر نظر پزشک
متخصص پوست ممکن است موارد زیر را تجویز کند:
- شامپوهای ضدقارچ (حاوی کتوکونازول، زینک پیریتیون یا سلنیوم سولفاید)
- لوسیونها و کرمهای ضدالتهاب برای صورت
- پمادهای حاوی کورتیکواستروئید (Corticosteroid) برای دورههای حاد
مقایسه شامپوهای ضدقارچ رایج
| ماده موثره | مناسب برای | نکته کاربردی |
| کتوکونازول (Ketoconazole) | فرم متوسط تا شدید | معمولاً ۲ تا ۳ بار در هفته |
| زینک پیریتیون (Zinc Pyrithione) | فرم خفیف تا متوسط | استفاده روزمرهتر ممکن است |
| سلنیوم سولفاید (Selenium Sulfide) | پوستهریزی شدید | بوی خاص دارد، شستوشوی کامل لازم است |
| کتوکونازول + کورتیکواستروئید | التهاب شدید | فقط با تجویز پزشک |
درمان نگهدارنده (Maintenance) برای جلوگیری از عود
یکی از اشتباهات رایج این است که بیماران پس از بهبود، مصرف شامپوی ضدقارچ را کاملاً قطع میکنند. این کار باعث بازگشت بیماری میشود.
پس از بهبود علائم، باید هر هفته یا هر ۱۰ روز یکبار از همان شامپوی ضدقارچ استفاده کنید؛ تا با کنترل رشد قارچ، بار دیگر بیماری برنگردد.
بیمارانی که در فواصل منظم از شامپوی ضدقارچ استفاده میکنند؛ دیگر دچارعود بیماری نخواهند شد. اما کسانی که درمان را نیمهکاره رها میکنند، معمولاً در عرض چند هفته دوباره علائم را خواهند دید.
چرا درمان درماتیت سبوره در هر فرد متفاوت است؟
پاسخ پوست هر فرد به داروها فرق دارد. نوع پوست، شدت بیماری و عوامل محرک شخصی باعث میشود که یک نسخه واحد برای همه کارساز نباشد. به همین دلیل تنظیم درمان باید توسط متخصص پوست انجام شود.
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کنیم؟

در موارد زیر حتماً به متخصص پوست مراجعه کنید:
- اگر علائم بیش از دو هفته ادامه داشت.
- به پوست صورت نیز گسترش یافت.
- علائم با خودداری از درمان بدتر شد.
نکته مهم: تشخیص و درمان درماتیت سبوره باید توسط متخصص پوست مورد تایید انجمن انجام شود. مراجعه به افراد غیرمتخصص یا خوددرمانی بدون راهنمایی پزشک میتواند باعث تشدید التهاب، عود مکرر یا عوارض جانبی ناخواسته شود.
کلام آخر
درماتیت سبوره چیست؟ یک بیماری مزمن اما کاملاً قابل کنترل که با درمان درست و پیگیری منظم، تاثیر چندانی بر کیفیت زندگی شما نخواهد داشت. کلید موفقیت در درمان این بیماری، صبر، استمرار و مراجعه به متخصص مورد تایید انجمن متخصصین پوست ایران است.
سوالات متداول
1-آیا درماتیت سبوره درمان قطعی دارد؟
درمان به شکل کنترل کامل و بلندمدت است؛ اما نیاز به مراقبت مداوم داشته و معمولاً درمان نگهدارنده لازم خواهد بود.
2- آیا رژیم غذایی روی درماتیت سبوره تاثیر دارد؟
در برخی افراد، مصرف زیاد غذاهای چرب و قندی میتواند علائم را تشدید کند.
3-آیا درماتیت سبوره در بزرگسالی خودبهخود خوب میشود؟
معمولاً نه؛ بدون درمان مناسب، بیماری برمیگردد؛ و حتی احتمال بدتر شدن آن وجود دارد.
4-آیا استرس باعث عود درماتیت سبوره میشود؟
بله، استرس یکی از اصلیترین محرکهای تشدید و عود این بیماری است.
پست های مرتبط
28 شهریور 1405
دیدگاهتان را بنویسید